პინტას უკანასკნელი მოჰიკანი

მარტოხელა ჯოჯი _ პინტას უკანასკნელი მოჰიკანი


მსოფლიოს ბიომრავალფეროვნება უკვე ერთი სახეობით ნაკლებს ითვლის. ორიოდე დღის წინ გალაპაგოსის ეროვნულ პარკში საკუთარ ვოლიერში გარდაცვლილი იპოვეს მარტოხელა ჯორჯი, რომელიც 100 წელზე მეტის იყო და 200 ფუნტამდე იწონიდა. ის თავისი ქვესახეობის (Geochelone nigra abingdoni) უკანასკნელი გალაპაგოსის კუ იყო.

გალაპაგოსის კუების სახეობა რამდენიმე კუნძულზე ბინდარობს ეკვადორის მახლობლად. მარტოხელა ჯორჯს, რომელიც მეცნიერებმა პინტას კუნძულზე 1971 წელს იპოვნეს და ამ კუნძულის ბოლო ბინადრად ითვლება, შთამომავლობა არ დარჩენია. მეცნიერებმა მისი შეჯვარება რამდენიმეჯერ სცადეს სხვა ქვესახეობის მდედრ ინდივიდებთან, მაგრამ მათმა შრომამ ამაოდ ჩაიარა _ მდედრების კვერცხები უნაყოფო აღმოჩნდა.

გიგანტური კუები წყნარი ოკეანის არქიპელაგზე პირველად ევროპელმა მეზღვაურებმა 17 საუკუნეში აღმოაჩინეს. გალაპაგოსის კუნძულებს მეზღვაურებმა სახელი სწორედ მათი უცნაური ბინადრების პატივსაცემად უწოდეს (გალაპაგო პორტუგალიურად კუს ნიშნავს). კუების უმეტესობა მეზღვაურების საკვები რაციონის მსხვერპლი აღმოჩნდა _ გემები კუნძულებს სპეციალურად აკითხავდნენ რომ შორი ცურვისათვის თან წაეყვანათ ,,ბუნებრივი კონსერვები” რომელსაც გარკვეული დროის განმავლობაში არც საკვები ჭირდებოდა და არც წყალი და საბრალო, უწყინარი ზოზინა კუებიც ხარბი მეზღვაურების სტომაქისაკენ გზას დაჩქარებული ტენმპებით მიუყვებოდნენ. მართალია, კუების წვნიანზე უარს არც კუნძულების ადგილობრივი მკვიდრები ამბობდნენ, მაგრამ ისინი მხოლოდ ამ მიზნით მოშინაურებული რეპტილიებს შეექცეოდნენ და ხელს არ უშლიდნენ ბუნებაში მცხოვრები კუების გამრავლებასა და ბიოლოგიური წონასწორობის შენარჩუნებას. შეერთებული შტატების ბიბლიოთეკებში შემონახული გემის ჟურნალებიდან ირკვევა რომ მხოლოდ ამ ქვეყნის ფლოტმა გალაპაგოსის კუნძულებიდან 1831-დან 1868 წლამდე 13013 კუ წაიყვანა. საბოლოოდ, მეზღვაურებისა და მონადირეების ქმედებებმა კუები განადგურების ზღვარზე მიიყვანა, თუმცა ამასობაში ბრიტანეთის სამეცნიერო საზოგადოებამ გიგანტური კუების არსებობა ირწმუნა, შეისწავლა და განგაშიც ატეხა ამ იშვიათი სახეობის ლამის გადაშენების გამო.

დღისითვის გალაპაგოსის კუები საკმაო ყურადღების ობიექტები არიან, თუმცა ზოგ შემთხვევაში ადამიანების მიერ მიყენებული ზიანის რეაბილიტაცია ბუნებისთვის შეუძლებელია _ კუების გადაშენებული ქვესახეობა სწორედ ამაზე მეტყველებს. ჰო, სანამ ამ 200 წლოვან გიგანტებზე საუბარს დავასრულებდე, ისიც უნდა ითქვას რომ გალაპაგოსის კუებმა საკუთარი წვლილი შეიტანეს დარვინის ევოლუციური მოძღვრების დასბუთებაში, როგორც უძველესი სამყაროდან შემორჩენილმა ცოცხალმა რელიქტებმა.

This entry was posted in ცოტა მერწყული და აპოკალიფსი and tagged , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s